Köppen-Geiger sınıflandırması, harf harf
Köppen-Geiger sınıflandırması bir yerin iklimini, yalnızca aylık sıcaklık ve yağıştan kurulan iki ya da üç harflik bir kodda özetler: ilk harf büyük kuşağı, ikincisi yağış rejimini, üçüncüsü ısıl nüansı verir.
Nereden geliyor
Botanikçi ve iklim bilimci Wladimir Köppen, sınıflandırmasını 1884'ten itibaren basit bir düşünce üzerine kurar: yerkürenin büyük bitki kuşakları iklim sınırlarını zaten çiziyordur. Keyfî bölmek yerine eşiklerini bitki örtüsünün katlandığı şeye göre ayarlar. Rudolf Geiger yirminci yüzyılın ortasında gözden geçirir; bileşik ad buradan gelir.
Açık ara en çok kullanılan iklim sınıflandırmasıdır ve yalnızca iki aylık seri gerektirmesi — sıcaklık ve yağış — büyük bir üstünlüğüdür; bu iki seri yeryüzünün neredeyse her yeri için elimizdedir.
Birinci harf: büyük kuşak
A — tropikal. Tüm aylar ortalama 18 °C'nin üzerinde. Isıl kış yok.
B — kurak. Sıcaklıkla değil bir açıkla tanımlanır: yıllık yağış, ortalama sıcaklık ve yağış mevsiminden hesaplanan bir eşiğin altında kalır. Su yokluğunun diğer her şeye ağır bastığı tek harftir.
C — ılıman. En soğuk ay −3 °C ile 18 °C arasındadır: bir kış vardır, ama yumuşaktır.
D — karasal. En soğuk ay −3 °C'nin altında, en sıcak ay 10 °C'nin üzerindedir. Belirgin kış, gerçek yaz.
E — kutupsal. Hiçbir ay ortalama 10 °C'ye ulaşmaz.
İki kaynağı karşılaştırır karşılaştırmaz önem kazanan bir ayrıntı: C ile D arasındaki sınır Köppen'in özgün hâlinde −3 °C iken, birçok modern gözden geçirme bunu 0 °C'ye koyar. Aynı şehir dolayısıyla burada C, başka yerde D olarak sınıflanabilir ve kimse yanılmış olmaz — farklı olan uzlaşımdır, iklim değil.
İkinci harf: ne zaman yağıyor
f — yağış yıla yayılmış, kurak mevsim yok.
s — kurak yaz. Akdeniz imzası: yağmurlar kışın düşer.
w — kurak kış. Muson ya da savan rejimi, yağmurlar yazın düşer.
m — muson, tropikal kuşağa ayrılmıştır: bütününde çok nemli, kısa bir daha az yağışlı mevsimle.
Kurak B kuşağında bu konum başka türlü işler: W bir çölü, S bir bozkırı belirtir; yani bir takvimi değil, bir kuraklık derecesini.
Üçüncü harf: ısıl nüans
a — sıcak yaz, en sıcak ay 22 °C'yi aşar.
b — ılıman yaz, 22 °C'nin altında ama en az dört ay 10 °C'nin üzerinde.
c — kısa ve serin yaz, 10 °C'nin üzerinde dörtten az ay.
d — çok sert kış: en soğuk ay −38 °C'nin altına iner. Uç karasal iklimlere ayrılmıştır.
Kurak iklimler için h sıcak, k soğuk anlamına gelir; ortalama yıllık sıcaklığa göre.
Baştan sona okunmuş üç kod
Cfb — ılıman, kurak mevsimsiz, ılıman yazlı. Batı Avrupa'nın büyük bölümünün okyanusal iklimi budur: yıl boyu yağar, kış yumuşaktır, yaz ezici değildir.
Csa — ılıman, kurak yazlı, sıcak yazlı. Klasik Akdeniz iklimi: kış yağmurları, sıcak ve kurak yaz.
Dfb — karasal, kurak mevsimsiz, ılıman yazlı. Soğuk kışlar ve ölçülü yazlar; Orta ve Doğu Avrupa'ya özgü.
Sınırları
Köppen bir eşik sınıflandırmasıdır, dolayısıyla süreksizdir: iklim bakımından çok yakın iki yer bir sınırın iki yanına düşüp farklı kodlar alabilir. Kod, eşiğin hangi yanında olunduğunu söyler; ne kadar olduğunu değil.
Ayrıca kuruluşu gereği bir referans dönemi üzerinden hesaplanır. Değişen bir iklimde bir yer sınıf değiştirebilir — ve kod ancak üzerinde belirlendiği dönemle birlikte anlam taşır.
Son olarak, sıcaklık ve yağış dışındaki her şeyi yok sayar: rüzgâr, güneşlenme, sis, nem. Aynı koda sahip iki iklim yaşanışı bakımından çok farklı olabilir.